Odpowiedź na interpelację posłów PiS w sprawie zasad funkcjonowania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego oraz sprawowanego nad nimi nadzoru.

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów - na interpelację nr 3209 w sprawie zasad funkcjonowania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego oraz sprawowanego nad nim nadzoru przez ministra finansów

   Szanowny Panie Marszałku!

W odpowiedzi na interpelację pana posła Zbigniewa Kozaka oraz pana posła Tomasza Górskiego przekazaną przy piśmie z dnia 29 maja br. (sygn. MB7-6600/2008) w sprawie zasad funkcjonowania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego oraz sprawowanego nad nimi nadzoru uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Należy zauważyć, że główne źródło finansowania działalności gwarancyjnej funduszu stanowią środki utrzymywane w bankach, w formie funduszy ochrony środków gwarantowanych, na które składa się wydzielona część aktywów banków. Środki zgromadzone w ramach tych funduszy pozostają własnością banków. Taka konstrukcja ogranicza jedynie swobodę dysponowania niewielką - w stosunku do sumy bilansowej - częścią środków finansowych banków (na koniec grudnia 2007 r. było to zaledwie 0,15% sumy bilansowej netto sektora bankowego).

   Środki, które BFG pozyskuje od banków tytułem opłaty rocznej, nie są na tyle znaczne, aby zauważalnie wpływały na koszty działania banków. W 2007 r. wartość wpłat dokonanych przez banki na rzecz BFG stanowiła zaledwie 0,51% wyniku finansowego brutto sektora bankowego. Należy zauważyć, że kwota płacona przez banki jest pomniejszona o 50% - z racji partcypacji Narodowego Banku Polskiego. Środki te przeznaczane są wyłącznie na prowadzenie działalności pomocowej, która zapobiega upadłościom banków i przyczynia się do wzrostu stabilności sektora finansowego.

   Środki, które otrzymuje BFG od NBP tytułem opłaty rocznej, nie stanowią w świetle prawa środków publicznych - nie są to środki państwowe ani komunalne. Bank centralny nie należy do sektora finansów publicznych, a środki, którymi dysponuje, nie są środkami publicznymi w rozumieniu ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Należy zauważyć, że Narodowy Bank Polski dokonuje wpłaty z zysku do budżetu państwa, na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim. Jest to jeden z argumentów o odrębności majątkowej Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego. W związku z powyższym nie dostrzega się sprzeczności systemowej bądź innych przeciwwskazań dla utrzymywania niepaństwowego charakteru Bankowego Funduszu Gwarancyjnego - wynikającego nie tylko z art. 44 ustawy o BFG, ale z całokształtu rozwiązań określających organizację, zadania i źródła finansowania tej instytucji. Wspomniany przepis jedynie potwierdza status BFG.

   Należy zauważyć, że w chwili obecnej BFG nie jest całkowicie wyjęty spod kontroli Najwyższej Izby Kontroli. Uprawnienia kontrolne NIK wobec BFG wynikają z Konstytucji RP oraz z ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli. Najwyższa Izba Kontroli może kontrolować BFG w zakresie, w jakim fundusz korzystałby ze środków państwowych lub komunalnych oraz w zakresie realizacji zobowiązań publicznoprawnych (podatki, dotacje itp.). Ponadto należy dodać, że obecnie w Ministerstwie Finansów trwają prace nad nowelizacją ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Podstawowym celem ww. nowelizacji jest usunięcie mechanizmu współfinansowania funduszu przez Narodowy Bank Polski, tj. konstrukcji wskazanej przez Komisję Europejską w Raporcie o konwergencji 2006 oraz w postulatach Najwyższej Izby Kontroli, jako kolidującej z zakazem finansowania ze środków banku centralnego i uprzywilejowanego dostępu do instytucji finansowych. Projektowana ustawa przewiduje również zmianę art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2001 r. Nr 85, poz. 937, z późn. zm.), z której wynika, że Najwyższa Izba Kontroli będzie mogła kontrolować pod względem legalności i gospodarności działalność jednostek organizacyjnych i podmiotów gospodarczych wykonujących zadania z zakresu funkcjonowania systemów gwarantowania środków pieniężnych i udzielania pomocy podmiotom objętym systemem gwarantowania, o których mowa w przepisach o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym.

   BFG podlega zwolnieniu podmiotowemu z podatku dochodowego ze względu na niekomercyjny charakter działalności oraz cele, dla jakich gromadzi środki. Wskazać trzeba, że fundusz nie wypłaca dywidendy czy innych świadczeń o podobnym charakterze, a cała nadwyżka bilansowa przeznaczana jest na zwiększenie wartości funduszy własnych. Konstrukcja taka umożliwia m.in. ograniczenie obciążeń banków z tytułu opłaty rocznej - przeznaczanej na działalność pomocową. Poza tym BFG lokuje wolne środki prawie wyłącznie w skarbowe papiery wartościowe i nie jest uprawniony do prowadzenia swobodnej działalności inwestycyjnej i lokowania środków w dowolne instrumenty.

   W odniesieniu do realizowania ustawowego obowiązku nadzoru ministra finansów nad działalnością BFG należy zauważyć, iż sprawowany on jest wyłącznie w zakresie legalności jego działań i zgodności ze statutem. Niezależnie od stałej współpracy z Zarządem i Radą BFG minister finansów sprawuje swój nadzór za pośrednictwem delegowanych do Rady BFG przedstawicieli. Jako członkowie rady są oni uprawnieni do wykonywania czynności kontrolnych i sprawdzających, nie tylko w zakresie legalności działań BFG. Dotychczas minister finansów nie odnotował przypadków naruszania przez BFG przepisów statutowych lub innych przepisów o charakterze powszechnie obowiązującym.

   W odniesieniu do pytania dotyczącego funkcji pełnionych przez pana Krzysztofa Pietraszkiewicza Ministerstwo Finansów informuje, iż nie posiada informacji w przedmiotowym zakresie. Z pisma Związku Banków Polskich z dnia 6 czerwca 2008 r. wynika natomiast, że: ˝Pan Krzysztof Pietraszkiewicz pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej Banku Gospodarki Żywnościowej w okresie od września 1994 r. do czerwca 1996 r., a w okresie od marca 2002 r. do lipca 2003 r. pełnił funkcję przewodniczącego Rady Nadzorczej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Państwowego. W okresie od 1991 r. do kwietnia 2003 r. pan Krzysztof Pietraszkiewicz był zatrudniony w Związku Banków Polskich na stanowisku dyrektora generalnego, a w kwietniu 2003 r. został wybrany na stanowisko prezesa związku˝.

   Jak wynika z pisma ZBP, ˝fakt pełnienia przez pana Pietraszkiewicza funkcji w organach statutowych tych banków był znany Zarządowi Związku Banków Polskich i całkowicie akceptowany, gdyż nie powodował ani nie mógł powodować żadnych kolizji interesów, ani też nie budził wątpliwości prawnych czy etycznych˝.

   W opinii ZBP sformułowanie wskazujące na pełnienie przez pana Krzysztofa Pietraszkiewicza funkcji reprezentanta Skarbu Państwa jest błędne, bowiem ˝członkowie rady nadzorczej z chwilą ich powołania (wyboru) stają się członkami organu spółki i są obowiązani działać na jej rzecz, co w sposób oczywisty wyklucza możliwość reprezentowania przez nich interesów poszczególnych akcjonariuszy˝.

   Rada nadzorcza nie posiada żadnych kompetencji w zakresie decydowania o sprawach sponsoringu i udzielania przez PKO BP darowizn, zatem wiązanie osoby pana Krzysztofa Pietraszkiewicza z podejmowaniem decyzji w tych sprawach jest całkowicie bezpodstawne. Z ww. pisma wynika, iż: ˝Pan Krzysztof Pietraszkiewicz przed objęciem funkcji członka Rady Bankowego Funduszu Gwarancyjnego złożył rezygnację z funkcji przewodniczącego Rady Nadzorczej banku PKO BP, zatem sugerowana przez autorów interpelacji kolizja tych dwóch funkcji nie miała miejsca. Ponadto należy wskazać, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny nie sprawuje nadzoru nad bankami, w tym także nad PKO BP, gdyż nadzór w tym czasie sprawowany był przez Komisję Nadzoru Bankowego˝.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Katarzyna Zajdel-Kurowska

   Warszawa, dnia 11 czerwca 2008 r.

źródło: Sejm

Więcej na ten temat

Medialne zmagania

Polskie piekiełko

Spór o Bankowy Fundusz Gwarancyjny

Popieram polskie podmioty gospodarcze

Pytania o etykę szefa ZBP