Po 30 latach współpracy skończyły się powiązania kapitałowe między bankami spółdzielczymi, a Bankiem Gospodarki Żywnościowej. Pracownicy banków spółdzielczych i zrzeszających mają prawo do 1,7 mln akcji BGŻ.

W grudniu zeszłego roku wszystkie banki zrzeszające i większość banków spółdzielczych sprzedała posiadane akcje BGŻ holenderskiemu Rabobank International Holding B.V., podmiotowi zależnemu Rabobank Nederland. W ten sposób, po 30 latach współpracy, został przypieczętowany rozwód między państwowym bankiem, zajmującym się obsługą rolnictwa, a sektorem bankowości spółdzielczej.

Do transakcji mogło dojść dzięki temu, że holenderski bank zgodził się zapłacić za akcje BGŻ po 48 zł za sztukę, czyli tyle, ile płacił za nowe walory jesienią 2004 r. Zagwarantowanie bankom zrzeszającym, że nowi inwestorzy BGŻ odkupią od nich akcje banku po takiej samej cenie, jaką zapłacą za papiery nowej emisji, było warunkiem ich zgody na przeprowadzenie podwyższenia kapitału. Wcześniej trzykrotnie odrzucały one uchwały o emisji akcji BGŻ.

Papiery BGŻ w grudniu 2004 r. sprzedała Rabobankowi również większość banków spółdzielczych. Zachowały je 73 BS-y, zwłaszcza te, które w 2001 r. kupiły walory nowej emisji banku, płacąc za nie po 62 zł.

„Uważam, że wartość akcji BGŻ wzrośnie i poczekam na lepszą cenę po prawdopodobnym wejściu tego banku na giełdę papierów wartościowych”, mówi prezes Banku Spółdzielczego w Raszynie Jan Karwatowski.

Za swoje papiery banki zrzeszające otrzymały łącznie ponad 380 mln zł. Ponad połowa tej kwoty przypadła na BPS, który w swoich księgach wyceniał akcje BGŻ na 26 zł.

Holendrzy chcą więcej

Banki zrzeszające miały łącznie 20 proc. w podwyższonym kapitale BGŻ, a banki spółdzielcze 2 proc. Po transakcji udział Rabobanku w kapitale BGŻ wzrósł z 13,76 proc. do 35,3 proc.

Wcześniej Komisja Nadzoru Bankowego zezwoliła na wykonywanie przez Rabobank prawa z ponad 33 proc. głosów (lecz nie więcej niż 50 proc.) i Europejskiemu Bankowi Odbudowy i Rozwoju z ponad 10 proc. głosów (lecz nie więcej niż 20 proc.) na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy BGŻ. W wyniku objęcia emisji akcji przez nowych akcjonariuszy (Rabobank i EBOR) w listopadzie 2004 r. BGŻ pozyskał 510,8 mln zł, dzięki czemu fundusze własne banku wzrosły do 1,4 mld zł, a współczynnik wypłacalności do 16 proc.

Rabobank zamierza uzyskać jeszcze większy udział w kapitale BGŻ. Chce być w czołówce polskich banków i nie wyklucza dalszych akwizycji.

Wouter Kolff, wiceprezes Rabobanku powiedział „Rzeczpospolitej”, że reprezentowany przez niego bank chciał związać się z BGŻ ze względu na zbliżoną strukturę biznesu. Jego zdaniem współpraca przyniesie polskiej spółce same korzyści. Rabobank w Holandii, tak jak BGŻ w Polsce, ma silną pozycję na wsi oraz w sektorze MSP i bankowości detalicznej. Wouter Kolff nie wykluczył przejęcia w przyszłości akcji BGŻ od EBOR-u. Będzie je mógł kupić również od mniejszych akcjonariuszy. Do listopada 2005 r. udział Skarbu Państwa w akcjonariacie BGŻ może znacznie spaść na skutek trwającego procesu udostępniania akcji uprawnionym pracownikom BGŻ oraz bankom spółdzielczym. A ci w większości będę je pewnie chcieli spieniężyć.

„Zgodnie z ustawą z 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających Minister Skarbu Państwa przekazał 15 proc. akcji BGŻ S.A. stanowiących własność Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 2 263 215 akcji w celu udostępnienia ich osobom uprawnionym. Na ostatecznej zbiorczej liście osób uprawnionych, która została przekazana Ministrowi Skarbu Państwa 6 października 2004 r. znajdowało się 37 076 osób. Spośród osób uprawnionych pracownicy banków spółdzielczych i banków zrzeszających otrzymają ok. 75 proc. ogółu akcji BGŻ S.A. przeznaczonych do podziału. Należy przy tym dodać, że zawieranie umów przez BGŻ S.A. w imieniu Ministra Skarbu Państwa z osobami uprawnionymi będzie się odbywać do 4 listopada 2005 r.”, informuje Anna Pawelska, Dyrektor Biura Relacji Publicznych, Rzecznik Prasowy BGŻ S.A.

Konkurencyjna strategia

Obecnie BGŻ, wspólnie z nowymi akcjonariuszami, prowadzi prace nad nową strategią działania na lata 20052007. „Dokument będzie przewidywał wprowadzenie akcji banku do obrotu publicznego w drugiej połowie 2006 r lub w pierwszej 2007 r.", zapowiada Anna Pawelska.

W początkowym etapie tworzenia nowej strategii BGŻ będzie pełnił rolę ogólnopolskiego banku uniwersalnego, świadczącego usługi dla klientów indywidualnych, rolników, małych i średnich przedsiębiorstw oraz jednostek sektora publicznego. W obszarze bankowości detalicznej bank skoncentruje się na świadczeniu usług dla klientów zamieszkujących małe i średnie miejscowości, co spowoduje modyfikację sieci placówek. Szansą na wzrost aktywności detalicznej będzie rozwój działalności kredytowej, co związane jest z oczekiwanym wzrostem dochodów ludności w związku z poprawą sytuacji na rynku pracy. W obszarze bankowości instytucjonalnej, wykorzystując dotychczasowe doświadczenia, BGŻ będzie dążył do pozycji preferowanego partnera w swojej tradycyjnej domenie rynkowej, jaką jest obsługa podmiotów sektora rolno-spożywczego oraz współfinansowanie publicznych przedsięwzięć na rzecz rozwoju branży rolno-spożywczej i infrastruktury regionalnej.

W banku prowadzone są prace nad wydzieleniem linii Agrobiznes, w skład której wejdą rolnicy oraz przedsiębiorstwa z sektora rolno-spożywczego. Do tych podmiotów skierowana zostanie wspólna oferta produktowa, uwzględniająca specyfikę współpracy w procesie produkcji żywności. Ponadto bank zamierza położyć większy nacisk na rozwój oferty dla mikroprzedsiębiorstw z rocznymi przychodami ze sprzedaży do 800 tys. EUR.

Rok 2004 r. przyniósł znaczną w porównaniu z latami 2002-2003 poprawę rentowności BGŻ mierzonej wynikiem finansowym brutto. W całym mijającym roku bank kontynuował rozpoczętą w 2003 r. redukcję kosztów działania, której towarzyszyło zakończenie procesu informatyzacji poprzez wdrożenie we wszystkich oddziałach Centralnego Systemu Informatycznego (CSI). Odmiejscowienie rachunków bankowych pozwoliło na rozwój oferty produktowej, m.in. poprzez wprowadzenie nowych rachunków. W 2004 r. BGŻ osiągnął zysk brutto w wysokości 26,8 mln zł, a netto - 18,5 mln zł (wyniki przed audytem). W końcu grudnia 2004 r. miał fundusze własne wartości 1,4 mld zł, aktywa netto 16,7 mld zł i współczynnik wypłacalności 16,5 proc.

/ Głos Banków Spółdzielczych, Nr 2-2005 /