Menu Content/Inhalt
Witamy w serwisie arrow Informacje arrow Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej
Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej Drukuj
14.05.2015
60 lat temu 14 maja 1955 roku w Warszawie podpisano Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej. Był to sojusz polityczno-wojskowy państw Europy Środkowej i Wschodniej z dominującą rolą ZSRR i Słowian.
 
 

Układ Warszawski,  czyli Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej, miał funkcjonować przez 30 lat, lecz w kwietniu 1985 roku jego ważność przedłużono o następne 20 lat.

Doktryna Układu Warszawskiego, miała oficjalnie charakter obronny. Jednak dokumenty dotyczące udziału Polski w Układzie Warszawskim ujawniane w latach 2005–2006 z inicjatywy Ministra Obrony Narodowej Radosława Sikorskiego pokazują, że doktryna ta miała potencjalnie charakter ofensywny. W praktyce traktowano jednak Układ jako przeciwwagę dla „imperialistycznego zagrożenia” ze strony NATO, a zwłaszcza Stanów Zjednoczonych Ameryki.

 

Broń jądrowa

Nigdy nie wykluczano użycia broni jądrowej, jednak tylko w przypadku, gdy pierwsze użyłoby jej NATO.

W okresie istnienia Układu Warszawskiego broń jądrową posiadała tylko Armia Radziecka. W chwili powstania Układu dysponowała ona 200 bombami jądrowymi (w tym czasie NATO miało 3067 ładunków jądrowych). Radziecka broń jądrowa znajdowała się na terytorium kilku państw Układu Warszawskiego. Według raportu CIA z 1979 roku ujawnionego w 1996 roku, 23 magazyny znajdowały się na terytorium: Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Polski, Czechosłowacji, Węgier i Rumunii. 11 spośród nich umiejscowionych było na terenie radzieckich lotnisk wojskowych, pozostałych 12 to integralne, pilnie strzeżone składy głowic dla rakiet taktycznych i taktyczno-operacyjnych oraz jądrowych bomb lotniczych.

Na terenie Polski broń jądrowa znajdowała się w kilku miejscach. W trzech radzieckich jednostkach wojskowych: w Templewie koło Trzemeszna Lubuskiego, w Brzeźnicy (koło Bornego Sulinowa) i w Podborsku koło Białogardu.

 

Układ Warszawski prowadził w ciągu swego istnienia tylko jedną operację wojskową.

Była to operacja „Dunaj” związana z przeprowadzoną 21 sierpnia 1968 roku interwencję podczas Praskiej Wiosny w Czechosłowacji . Wzięło w niej udział tylko 5 członków UW: NRD, Bułgaria, Węgry, Polska i ZSRR. Rumunia odmówiła. W ten sposób została wypełniona tzw. doktryna Breżniewa stwierdzająca, że w krajach Układu Warszawskiego obowiązuje ograniczenie suwerenności państw członkowskich na rzecz interesów wspólnoty socjalistycznej -w praktyce ZSRR. W interwencji wzięło udział 750 000 żołnierzy, 6300 czołgów i 800 samolotów. Szacuje się, że zginęło około 200 osób.

Po inwazji wojsk Układu na Czechosłowację dowódca 7 Armii Polowej USA gen. James Hilliard Polk uznał, że: „była to operacja wojskowa najwyższej klasy, dobrze zorganizowana i skoordynowana, właściwie zamaskowana i szybka”. Ocenił, że był to zmasowany pokaz potęgi militarnej ZSRR.

 

Likwidacja Układu Warszawskiego

W 1989 roku na szczycie w Bukareszcie zdecydowano o odejściu od doktryny Breżniewa.

Po przemianach w latach 1989–1990 państwa członkowskie postanowiły, że stacjonujące w krajach Układu wojska radzieckie powinny opuścić terytorium tych państw. 25 lutego 1991 roku w Budapeszcie podpisano umowę o zaprzestaniu współpracy wojskowej w ramach Układu, 1 lipca 1991 roku w Pradze rozwiązano struktury polityczne. Oznaczało to ostateczną likwidację Układu Warszawskiego

Na podstawie Wikipedii za BS.net.pl

 
 
designed by www.madeyourweb.com