"Banki spółdzielcze i bank zrzeszający prowadzą wspólną gospodarkę finansową", przewiduje projekt nowej ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, przygotowany przez Biuro Prawne ZBP.

PROJEKT

     Warszawa, 10 stycznia 2008 r.

USTAWA
o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających.

Rozdział 1
Przepisy ogólne

 Art. 1. 1. Ustawa określa zasady:
1) organizacji, działalności oraz zrzeszania się banków spółdzielczych, z zastrzeżeniem ust. 2,
2) działalności oraz zrzeszania się banków zrzeszających banki spółdzielcze.
2. Przepisy ustawy, z wyjątkiem art. 7-9 i art. 11 nie mają zastosowania do banków spółdzielczych, których fundusze własne są nie mniejsze niż równowartość 5.000.000 euro, chyba że są zrzeszone na zasadach określonych w art. 12

 Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) banku spółdzielczym – należy przez to rozumieć bank będący spółdzielnią, do którego w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie oraz w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, Nr 126, poz. 1070, Nr 141, poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1385 i 1387 i Nr 241, poz. 2074 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 60, poz. 535 i Nr 65, poz. 594) mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 5, poz. 32, Nr 24, poz 110 i Nr 43, poz. 189, z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 111, poz. 723, Nr 121, poz. 769 i 770 oraz z 1999 r. Nr 40, poz. 399, Nr 60, poz. 636, Nr 77, poz. 874 i Nr 99, poz. 1151),
2) banku zrzeszającym – należy przez to rozumieć bank w formie spółki akcyjnej, zrzeszający banki spółdzielcze na zasadach określonych w art. 12, którego fundusze własne stanowią co najmniej czterokrotność kwoty określonej w art. 32 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe
3) zrzeszeniu – należy przez to rozumieć zrzeszenie działające na podstawie niniejszej ustawy, utworzone przez banki spółdzielcze i bank zrzeszający.

 Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o równowartościach kwot wyrażonych w euro, należy przez to rozumieć kwoty obliczone w złotych według średniego kursu wynikającego z tabeli kursów ogłaszanej przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego na koniec roku poprzedzającego rok osiągnięcia określonego poziomu funduszy własnych.

Rozdział 2
Banki Spółdzielcze

 Art. 4. Bank spółdzielczy jest obowiązany zrzeszyć się z bankiem zrzeszającym, na zasadach określonych w art. 12.

 Art. 5. 1. Banki spółdzielcze, po uzyskaniu zgodnie z ustawą – Prawo bankowe zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego, mogą wykonywać czynności określone w art. 5 i 6 ustawy Prawo bankowe, z zastrzeżeniem ust. 2-4:

2. Za zgodą banku zrzeszającego banki spółdzielcze mogą wykonywać czynności bankowe, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt. 7 i 10 ustawy – Prawo bankowe.
3. Za zgodą banku zrzeszającego banki spółdzielcze mogą wykonywać czynności, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 3-8 ustawy – Prawo bankowe.
4. Zgody banku zrzeszającego nie wymaga obejmowanie lub nabywanie akcji lub praw z akcji lub udziałów banków.

 Art. 6. Zezwolenia, o których mowa w art. 34 ustawy – Prawo bankowe, udzielane są przez Komitet Nadzorczy Zrzeszenia.

 Art. 7. 1. Rada nadzorcza banku spółdzielczego składa się co najmniej z 5 osób, będących członkami tego banku spółdzielczego, z wyłączeniem pracowników tego banku oraz ich małżonków, krewnych lub powinowatych w linii prostej, a także osób świadczących na rzecz banku usługi na podstawie umów cywilnoprawnych.

 Art. 8. 1. Zarząd banku spółdzielczego składa się co najmniej z 3 osób.
2. Co najmniej 2 członków zarządu, w tym prezes zarządu banku spółdzielczego, powinno posiadać kwalifikacje i doświadczenie zawodowe dające rękojmię prowadzenia działalności banku z zachowaniem bezpieczeństwa wkładów i lokat w nim zgromadzonych oraz pozostawać w stosunku pracy z tym bankiem, związanym z pełnioną funkcją.
3. Prezesa zarządu banku spółdzielczego powołuje i odwołuje rada nadzorcza, przy czym powołanie następuje za zgodą Komitetu Nadzorczego Zrzeszenia. Przepis art. 22b ustawy Prawo bankowe stosuje się odpowiednio. Z wnioskiem o wyrażenie zgody występuje rada nadzorcza.
4. Pozostałych członków zarządu banku spółdzielczego powołuje i odwołuje rada nadzorcza. Powołanie następuje na wniosek prezesa zarządu banku.

 Art. 9. Oświadczenie woli w imieniu banku spółdzielczego składają 2 członkowie zarządu lub członek zarządu i pełnomocnik lub 2 pełnomocników, ustanowionych bezpośrednio przez zarząd.

 Art. 11. 1. Banki spółdzielcze mogą zlecać przeprowadzenie lustracji tylko związkom rewizyjnym banków spółdzielczych.
2. Związek rewizyjny banków spółdzielczych w szczególności:
1) przeprowadza lustracje,
2) bada sprawozdania finansowe banków spółdzielczych po spełnieniu warunków, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz. U. Nr 121, poz. 592, z 1996 r. Nr 102, poz. 475 oraz z 2000 r. Nr 89, poz. 992 i Nr 94, poz. 1037),
3) prowadzi działalność szkoleniową i instruktażową na rzecz banków spółdzielczych.

3. Związek rewizyjny przekazuje wnioski wynikające z przeprowadzonej lustracji, opinię i raport biegłego rewidenta bankowi zrzeszającemu.
4. Przepisy art. 134 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe w zakresie zasad powoływania biegłych rewidentów, oraz art. 136, w zakresie obowiązku powiadamiania Komisji Nadzoru Finansowego o stwierdzonych podczas lustracji nieprawidłowościach stosuje się odpowiednio.

Rozdział 3
Banki zrzeszające orz zasady zrzeszania się banków spółdzielczych

 Art. 12. 1. Banki spółdzielcze zrzeszają się na podstawie umowy zrzeszenia z jednym bankiem zrzeszającym. Bank spółdzielczy obowiązany jest do posiadania lub nabycia w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy zrzeszenia akcji banku zrzeszającego o wartości co najmniej 5 % sumy funduszy własnych banku zrzeszającego. Bank zrzeszający zapewni bankowi spółdzielczemu możliwość nabycia tych akcji.
2. Bank spółdzielczy zawiera z bankiem zrzeszającym umowę zrzeszenia według jednolitego wzoru dla danego zrzeszenia. Treść wzorca umownego wymaga zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego.
3. Komisja Nadzoru Finansowego podejmuje decyzję w sprawie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu umowy, o którym mowa w ust. 2, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu. Komisja Nadzoru Finansowego odmawia zatwierdzenia projektu, jeżeli umowa naruszałaby przepisy prawa, interesy klientów albo nie gwarantowałaby bezpieczeństwa gromadzonych w bankach zrzeszenia środków. Każda zmiana umowy wymaga zgody Komisji Nadzoru Finansowego.
4. Bank spółdzielczy może wypowiedzieć umowę zrzeszenia z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia i zawrzeć umowę z innym bankiem zrzeszającym, na warunkach określonych w ust. 1.
5. W przypadku wypowiedzenia umowy zrzeszenia przez bank spółdzielczy i niemożności zbycia należących do tego banku akcji banku zrzeszającego, bank zrzeszający umorzy akcje banku spółdzielczego po zakończeniu najbliższego roku obrotowego.

 Art. 13. 1. Akcjonariusze banku zrzeszającego niebędący bankami spółdzielczymi zrzeszonymi z tym bankiem, na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy nie mogą wykonywać łącznie prawa głosu z więcej niż 24 % akcji.
2. Ograniczenia, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się do banków zrzeszających.

 Art. 14. 1. Bank zrzeszający wykonuje czynności bankowe oraz inne czynności określone w ustawie – Prawo bankowe lub w innych ustawach, w zakresie ustalonym w statucie banku.
2. Bank zrzeszający oprócz czynności, o których mowa w ust. 1:
1) prowadzi rachunki bieżące zrzeszonych banków spółdzielczych, na których zrzeszone banki spółdzielcze utrzymują rezerwy obowiązkowe oraz przeprowadzają za ich pośrednictwem rozliczenia pieniężne tych banków,
2) nalicza i utrzymuje rezerwę obowiązkową zrzeszonych banków spółdzielczych na rachunku w Narodowym Banku Polskim,
3) prowadzi wyodrębniony rachunek, na którym deponowane są aktywa banków spółdzielczych, stanowiące pokrycie funduszu ochrony środków gwarantowanych,
4) wypełnia za zrzeszone z nim banki spółdzielcze obowiązki informacyjne wobec Narodowego Banku Polskiego oraz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego,
5) reprezentuje zrzeszone banki spółdzielcze w stosunkach zewnętrznych w sprawach wynikających z umowy zrzeszenia,
6) wykonuje inne czynności przewidziane w umowie zrzeszenia.

 Art. 15. 1. Nadzór bankowy wobec zrzeszonych banków spółdzielczych sprawowany zgodnie z przepisami ustawy Prawo bankowe wykonuje Komitet Nadzorczy Zrzeszenia.
2. Komitet ma prawo występować do Komisji Nadzoru Finansowego o zastosowanie środków przewidzianych w art. 138 i 141 ustawy – Prawo bankowe.
3. Komisja Nadzoru Finansowego ma prawo uchylania i zmiany decyzji Komitetu Nadzorczego Zrzeszenia.
 Art. 16. 1. W skład Komitetu Nadzorczego Zrzeszenia wchodzi Przewodniczący, Zastępca Przewodniczącego i trzech członków. Przewodniczący Komitetu jest powoływany przez Komisję Nadzoru Finansowego i powinien spełniać wymagania określone w art. 7 ust. 1 ustawy o nadzorze finansowym (Dz. U. z 2006, Nr 157, poz. 1119 z późn. zm.). Odwołanie Przewodniczącego przez Komisję Nadzoru Finansowego może nastąpić z przyczyn określonych w art. 8 ustawy o nadzorze finansowym.
2. Zastępca Przewodniczącego i członkowie Komitetu są powoływani przez Komisję Nadzoru Finansowego na wniosek Przewodniczącego Komitetu Nadzorczego Zrzeszenia.
3. Członkami Komitetu są:
1) dyrektor departamentu inspekcji bankowej banku zrzeszającego
2) prezes zarządu banku zrzeszającego lub delegowany przez niego członek zarządu banku zrzeszającego
3) prezes związku rewizyjnego banków spółdzielczych lub delegowany przez niego członek związku rewizyjnego banków spółdzielczych.
4. Decyzje i określone przez Komitet Nadzorczy Zrzeszenia zadania wykonuje i koordynuje wydzielony organizacyjnie w strukturze banku zrzeszającego – Departament Inspekcji Bankowej.

 Art. 17. 1. Departament Inspekcji Bankowej jest organem wykonawczym Komitetu Nadzorczego Zrzeszenia.
2. Szczegółowy tryb działania Departamentu określa regulamin uchwalony przez Komitet większością głosów w obecności wszystkich członków Komitetu.
3. Dyrektora Departamentu Inspekcji Bankowej powołuje i odwołuje zarząd banku zrzeszającego w uzgodnieniu z Przewodniczącym Komitetu Nadzorczego Zrzeszenia.

 Art. 18. 1. Prezesi zarządów banków spółdzielczych zrzeszonych z bankiem zrzeszającym oraz prezes zarządu banku zrzeszającego wybierają spośród siebie radę zrzeszenia. Rada zrzeszenia jest organem opiniodawczo-doradczym zrzeszenia.
2. Szczegółowy zakres kompetencji, tryb powoływania, odwoływania, liczbę członków i zasady funkcjonowania rady zrzeszenia określa umowa zrzeszenia.

 Art. 19. 1. Członkowie zarządów i rad nadzorczych banków spółdzielczych, zarządów i rad nadzorczych banków zrzeszających, jak też osoby zajmujące stanowiska kierownicze w tych bankach, nie mogą zajmować się interesami konkurencyjnymi.
2. Przez osoby zajmujące stanowiska kierownicze rozumie się pracowników podlegających bezpośrednio członkom zarządu, a w szczególności osoby zajmujące stanowisko głównego księgowego i kierownika (dyrektora) oddziału, z wyłączeniem radców prawnych.

Rozdział 4
Wspólna gospodarka finansowa zrzeszenia

 Art.20. 1. Banki spółdzielcze i bank zrzeszający prowadzą wspólną gospodarkę finansową.
2. Szczegółowe warunki wspólnej gospodarki finansowej określa umowa zrzeszenia, w szczególności zasady przepływu środków finansowych, sposób zabezpieczenia płynności płatniczej, limity koncentracji wierzytelności dla banków spółdzielczych, zakres wspólnej rachunkowości oraz zakres kontroli banków spółdzielczych przez bank zrzeszający.
3. Bank zrzeszający i banki spółdzielcze ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z prowadzenia wspólnej gospodarki finansowej stosunkowo do wartości posiadanych funduszy własnych.

 Art. 21. 1. Bank zrzeszający sporządza zbiorcze sprawozdanie finansowe za rok, w którym zgodnie z umową zrzeszenia prowadzono wspólną gospodarkę finansową. Sprawozdanie to obejmuje jednostkowe sprawozdania finansowe zrzeszonych banków spółdzielczych i sprawozdanie finansowe banku zrzeszającego oraz podlega zatwierdzeniu przez walne zgromadzenie akcjonariuszy banku zrzeszającego.
2. Zasady podziału zbiorczego wyniku finansowego między banki spółdzielcze i bank zrzeszający określa uchwała walnego zgromadzenia z uwzględnieniem udziału poszczególnych banków w tworzeniu tego wyniku.
3. Szczegółowe zasady sporządzenia zbiorczego (skonsolidowanego) sprawozdania finansowego określi Komitet Nadzorczy Zrzeszenia w terminie 6 miesięcy od daty wejścia w życie ustawy.

 Art. 22. Od dnia konsolidacji sprawozdań finansowych:
1) przewidziane w ustawie Prawo bankowe limity koncentracji wierzytelności, współczynnik wypłacalności oraz inne normy dopuszczalnego ryzyka w działalności banku, są ustalane łącznie dla zrzeszonych banków spółdzielczych i banku zrzeszającego, na podstawie zbiorczego (skonsolidowanego) sprawozdania finansowego,
2) bank zrzeszający jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, należnego od dochodu stanowiącego sumę dochodów (strat) zrzeszonych banków spółdzielczych i banku zrzeszającego,
3) bank zrzeszający i zrzeszone banki spółdzielcze ustalają dochód (stratę) zgodnie z ustawą z dnia 15 lutego 1982 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 i Nr 134, poz. 646 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 2 i Nr 43 poz. 163), przepisy art. 7a, art. 8 ust. 7, art. 11 ust. 7, art. 16 ust. 1 pkt 14 oraz art. 28 tej ustawy stosuje się odpowiednio.

 Art. 23. 1. W terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy zrzeszenia bank zrzeszający i zrzeszone banki spółdzielcze utworzą wspólny fundusz gwarancyjny, w celu udzielania zwrotnej pomocy finansowej uczestnikom zrzeszenia.
2. Fundusz gwarancyjny jest tworzony z corocznych wpłat uczestników zrzeszenia w wysokości nie przekraczającej 5% podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Wpłaty te pomniejszają podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym.
3. Szczegółowe zasady gospodarowania środkami funduszu gwarancyjnego określa regulamin uchwalony przez radę zrzeszenia.
4. Funduszem gwarancyjnym administruje bank zrzeszający.

 Art. 24. Po sporządzeniu zbiorczego sprawozdania finansowego zrzeszone banki spółdzielcze oraz bank zrzeszający są nadal podmiotami objętymi obowiązkowym systemem gwarantowania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. 1995 r. Nr 4, poz. 18 i Nr 133, poz. 654, z 1997 r. Nr 24, poz 119, Nr 79, poz. 484, Nr 85, poz. 539, Nr 88, poz. 554 i Nr 140, poz. 940 oraz z 1998 t. Nr 108, poz. 685 i Nr 162, poz. 1121 oraz z 1999 r. Nr 40, poz. 399).

Rozdział 5
Zasady łączenia i zrzeszania się oraz współdziałania banków zrzeszających

 Art. 25. 1. Banki zrzeszające, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą się łączyć tylko z innymi bankami zrzeszającymi w trybie przeniesienia majątku banku na bank zrzeszający w zamian za akcje. Przepisy art. 124 i 124a ustawy – Prawo bankowe stosuje się odpowiednio.
2. Stosunek wymiany akcji banku przejmowanego na akcje banku przejmującego ustala się na podstawie wartości księgowej obu banków.
3. W przypadku połączenia się banków zrzeszających dla banków spółdzielczych obowiązująca jest umowa zrzeszenia banku przejmującego. Banki spółdzielcze zrzeszone z bankiem przejętym mogą wypowiedzieć tę umowę w okresie jednego miesiąca od daty połączenia, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.
4. Połączenie się banku zrzeszającego z innym bankiem niż bank zrzeszający wymaga zgody Komisji Nadzoru Finansowego. Komisja Nadzoru Finansowego może odmówić wyrażenia zgody, jeżeli jest możliwe połączenie banku z innym bankiem zrzeszającym.
              komentarze

 Art. 26. 1. Banki zrzeszające niezależnie od uprawnień określonych w art. 122 ustawy – Prawo bankowe, w celu zapewnienia jednolitości działania, podpiszą umowę o współdziałaniu, z uwzględnieniem ust. 2-5.
2. Prezesi zarządów banków, o których mowa w ust. 1, tworzą radę.
3. Rada, o której mowa w ust. 2:
1) określa w szczególności zasady:
 a) wspólnej polityki finansowej banków zrzeszających,
 b) ujednolicania usług bankowych,
 c) ujednolicania systemów informatycznych,
 d) realizowania wspólnych przedsięwzięć gospodarczych,
 e) podejmowania innych wzajemnie uzgodnionych działań,

2) upoważnia jeden z banków do:
 a) reprezentowania zrzeszonych banków,
 b) kontroli realizacji jej uchwał,
c) wypowiedzenia umowy z bankami, o której mowa w ust. 1, które nie realizują uchwał rady.

4. Szczegółowy zakres kompetencji rady, o której mowa w ust. 2, jej tryb działania oraz sposób wykonywania jej uchwał określa umowa.
5. Po zawarciu umowy, o której mowa w ust. 1, banki zrzeszające wraz ze zrzeszonymi bankami spółdzielczymi mogą stosować jednolitą nazwę i znak firmowy dla utworzonych przez siebie zrzeszeń.

Rozdział 6
Zmiany w przepisach obowiązujących

 Art. 27. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.) art. 131a dodaje się ust. 1 a w brzmieniu:
"1a) Opłata wnoszona przez banki spółdzielcze działające na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających stanowi 1/5 stawki określonej w ust. 1"

Rozdział 7
Przepisy przejściowe i końcowe

 Art. 28. Banki zrzeszające i banki spółdzielcze są obowiązane dostosować statuty do przepisów ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

 Art. 29. Banki, które w dniu wejścia w życie ustawy pełniły funkcje banku zrzeszającego zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, zachowują dotychczasowy status banków zrzeszających.

Uwaga: przepisy dotyczące funkcjonowania Funduszu Restrukturyzacji Banków Spółdzielczych zostaną przeniesione do ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym.

źródło: www.kzbs.org